Ters Sirkülasyonlu Sondaj
Direkt rotary sondajda, sondaj sıvısının vizkozitesi ve hızı, kesintilerin etkin bir şekilde uzaklaştırılmasını kontrol eden faktörlerdir.
Kesintiler uzaklaştırılmadıkçasondaj devam edemez. Pompa kapasitesi ve ve etkin kesinti uzaklaştırmadaki sınırlamalardan dolayı, su kuyusunu açmak için kullanılan birçok direkt rotarymakinaları maksimum 22-24 inch çaplı delik açmayla sınırlıdırlar. Bu büyüklük, yüksek kapasiteli kuyular için yeterli olmayabilir.24 inch'in üzerinde delik çaplarında, sondajın ilerleme hızı düşüktür. Kuyu çapındaki ve sondaj ilerleme hızındaki sınırlamaları aşmak için ters sirkülasyonlu makinalar dizayn edilmiştir. Başlangıçta sadece konsolüde olmamış ortamlarda kullanılmışlardır. Günümüzde kumtaşı gibi yumuşak konsulide kayaçlarda ve hatta sert kayalarda hem su hemde havayı sondaj sıvısı olarak kullanarak uygulanmaktadır.
 |
* Sondaj takımının dizaynı direkt rotary metoda benzerdir, tek farkı parçalar daha büyüktür.
* Sondaj sıvısının sirkülasyonu direk rotarye göre terstir. Sondaj sıvısı ve kesintiler sondaj boru içerisinde yukarıya doğru hareket ederler.
* Sondaj sıvısı, en iyi çamurlu su olarak tanımlanabilir. Sondaj sıvısına viskoz sıvı yapmak için asla kimyasal maddeler eklenmez..
* Konsolide olmamış formasyonlarda geniş çaplı kuyu açmak için en ucuz sondaj yöntemi
* Jeolojik formasyonlar uygun olduğu koşullarda deliği çapının büyütülmesi kuyunun maliyetini arttrmaz.
* Bu metodla açılan su kuyuları 24 inch yada geniş çaplıdır. (60 inch'e kadar)
* Yumuşak sedimanter kayaçlarda, statik su seviyesinin 10 ft veya altında olduğu konsolide olmamış kum ve çaklıllarda en başarılıdır. Statik su seviyesinin yüksek olduğu durumlarda ve yeterli su kaynağı mevcut olmadığı hallerde iyi sonuç vermezler.
 |
AVANTAJLARI
* Kuyu deliğinin yakınındaki formasyonun permabilitesi ve perozitesi diğer metotlara nazaran daha az etkilenir.
* Büyük çağlı kuyular ekonomik olarak hızlıca açılabilir.
*Sondaj sırasında muhafaza borusu gerekmez.
* Kuyu filtresi, muhafaza borusunun takılmasının bir parçası olarak kolaylıkla yerleştirilebilir.
* Magmatik ve metaforik kayaçlar dışında birçok formasyonda sondaj yapılabilir.
* Sondaj sıvısının düşük hızından dolayı, kuyu deliğinden dışarıya taşma ihtimali azdır.
DEZAVANTAJLARI
* Büyük su kaynaklarına genellikle ihtiyaç duyulur.
* Sondaj takım parçaları daha büyüktür ve pahalıdır.
* Geniş çamur havzaları gerektirir.
* Sondaj donanımının büyüklüğünden dolayı bazı sondaj alanlarına giremez.
*Etkin bir operasyon için diğer sondaj metodlarından daha fazla elemana ihtiyaç vardır. |